Hoe verduurzaam ik mijn elektrotechnische installatie in de kas?

De elektrotechnische installatie in uw kas verduurzamen begint met het aanpakken van de grootste energieverbruikers: verlichting, aandrijvingen en klimaatregeling. Door gericht te investeren in energiezuinige alternatieven, slimme besturing en eventueel eigen energieopwekking, kunt u het elektraverbruik structureel verlagen en tegelijkertijd de bedrijfscontinuïteit versterken. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over elektrotechnische verduurzaming in de glastuinbouw.

Welke elektrotechnische systemen in de kas verbruiken de meeste energie?

De grootste elektraverbruikers in een moderne kas zijn belichting, klimaatinstallaties (waaronder ventilatoren en pompen) en aandrijvingen zoals transportbanden en schermen. Belichting neemt bij veel bedrijven meer dan de helft van het totale elektraverbruik voor zijn rekening, gevolgd door de elektromotoren die klimaat- en waterinstallaties aandrijven.

Bij glasgroentebedrijven met intensieve belichting kan de verlichtingsinstallatie oplopen tot wel 60 tot 70 procent van het totale elektraverbruik. Ventilatoren, pompen en andere aandrijvingen zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de resterende consumptie. Juist omdat deze systemen continu of bijna continu draaien, tellen kleine inefficiënties snel op tot forse energiekosten over een volledig teeltseizoen. Het is daarom zinvol om eerst inzicht te krijgen in het verbruiksprofiel per systeem, voordat u beslist waar u het eerst in investeert.

Welke maatregelen besparen het meest op het elektraverbruik in de kas?

De maatregelen met de grootste impact op het elektraverbruik in de kas zijn de overstap naar LED-belichting, het toepassen van frequentieregelaars op motoren en pompen, en het optimaliseren van schakelschema’s en bedrijfstijden. Deze drie ingrepen leveren samen in de meeste situaties de grootste besparing op.

LED-belichting verbruikt ten opzichte van traditionele SON-T-lampen doorgaans 30 tot 50 procent minder elektra bij een vergelijkbare of hogere lichtopbrengst. Frequentieregelaars (ook wel drives of VFD’s genoemd) zorgen ervoor dat motoren alleen op het benodigde toerental draaien in plaats van altijd op vol vermogen. Dit kan bij pompen en ventilatoren al snel 20 tot 40 procent besparen. Daarnaast levert een kritische blik op de ingestelde bedrijfstijden en schakelschema’s van uw installatie vrijwel altijd onbenutte besparingskansen op, zonder extra investeringen.

Hoe helpt een energiemanagementsysteem bij het verduurzamen van de elektra?

Een energiemanagementsysteem (EMS) geeft u realtime inzicht in het elektraverbruik per systeem en stuurt installaties automatisch aan op basis van actuele omstandigheden zoals energieprijzen, weersomstandigheden en teeltbehoeften. Daarmee voorkomt u onnodig verbruik en kunt u pieken in het stroomverbruik afvlakken.

In de praktijk betekent dit dat een EMS bijvoorbeeld de belichting dimt of uitschakelt op momenten dat de energieprijs hoog is of wanneer er voldoende daglicht beschikbaar is. Hetzelfde geldt voor klimaatinstallaties: het systeem kan koeling, verwarming en ventilatie slim combineren zodat er zo min mogelijk elektra nodig is voor hetzelfde kasklimaat. Voor de nieuwe generatie telers die datagedreven werkt, biedt een EMS bovendien de mogelijkheid om verbruiksdata te koppelen aan teeltresultaten en zo de installatie steeds verder te optimaliseren.

Kan ik zonne-energie of WKK integreren in mijn bestaande installatie?

Ja, zowel zonnepanelen als een warmtekrachtkoppeling (WKK) kunnen in de meeste gevallen worden geïntegreerd in een bestaande elektrotechnische installatie in de kas. De haalbaarheid hangt af van de beschikbare dakoppervlakte, het huidige aansluitvermogen en de energiebehoefte van uw bedrijf.

Zonnepanelen op kassen zijn in 2026 technisch goed uitvoerbaar, maar vragen om zorgvuldige afstemming met de netaansluiting en eventuele opslag- of teruglevermogelijkheden. Transparante of semi-transparante panelen worden steeds vaker toegepast op kasdaken zonder dat dit ten koste gaat van de lichtdoorval. Een WKK-installatie genereert tegelijkertijd warmte en elektriciteit en is met name interessant voor bedrijven met een hoge en gelijkmatige warmtevraag. De elektriciteit die de WKK opwekt, kan direct worden ingezet voor belichting of klimaatinstallaties, wat de afhankelijkheid van het net vermindert. Wij adviseren altijd om de integratie technisch goed voor te bereiden, zodat de bestaande installatie en de nieuwe energiebron naadloos samenwerken.

Wanneer is het slim om de volledige elektrotechnische installatie te vervangen?

Vervanging van de volledige elektrotechnische installatie is verstandig wanneer de installatie ouder is dan 20 tot 25 jaar, wanneer de storingsgevoeligheid toeneemt, of wanneer uitbreiding of verduurzaming van het bedrijf vraagt om een hoger aansluitvermogen dan de huidige infrastructuur aankan.

Een verouderde installatie is niet alleen minder betrouwbaar, maar ook minder geschikt om moderne systemen zoals LED-belichting, frequentieregelaars of een EMS op aan te sluiten. Bovendien voldoen oudere bedrading en ouder schakelmateriaal soms niet meer aan de huidige veiligheidsnormen. Wanneer u toch al investeert in een nieuwbouwproject of een grootschalige renovatie, is het verstandig om de elektrotechnische infrastructuur meteen toekomstbestendig uit te voeren. Zo voorkomt u dat u over vijf jaar opnieuw moet ingrijpen. Twijfelt u of uw installatie aan vervanging toe is? Via onze contactpagina kunt u eenvoudig een vrijblijvend adviesgesprek inplannen.

Welke subsidies en regelingen zijn beschikbaar voor elektrotechnische verduurzaming?

Voor elektrotechnische verduurzaming in de glastuinbouw zijn verschillende subsidies en fiscale regelingen beschikbaar, waaronder de Energie-investeringsaftrek (EIA), de Subsidieregeling Verduurzaming Glastuinbouw (SVG) en mogelijk SDE++-subsidie voor eigen energieopwekking. Welke regeling van toepassing is, hangt af van de specifieke maatregel en de bedrijfssituatie.

De EIA biedt een extra fiscale aftrek op de winst voor erkende energiebesparende investeringen, zoals LED-belichting, frequentieregelaars en energiemanagementsystemen. De SVG is specifiek gericht op de glastuinbouwsector en ondersteunt investeringen die bijdragen aan de sectorale klimaatdoelen voor 2030 en 2040. Voor bedrijven die zelf energie opwekken via zonnepanelen of WKK, kan SDE++ een langdurige onrendabele top vergoeden. Regelingen veranderen regelmatig, dus het loont om jaarlijks te controleren welke subsidies actueel zijn en of uw geplande investering in aanmerking komt. Wij denken graag met u mee over de technische invulling die aansluit bij de beschikbare regelingen. Meer weten over onze aanpak? Kijk dan op hcts.tech voor een overzicht van onze diensten en expertise in de tuinbouw.